Apeldoorn
De zomer is weer een drukke tijd voor de vrijwilligers van de moestuin. De hitte, maar vooral de droogte, vragen veel aandacht. Gelukkig kunnen we vertrouwen op een paar fantastische mensen die extra tijd besteden aan het dagelijks bewateren van de gewassen. Daardoor kunnen we nog steeds genieten van het vele groen en een flinke oogst. Al zijn sommige vruchten, zoals de vijg, net wat minder sappig dan we van andere jaren gewend zijn…
Wij zijn overigens niet de enigen die van de tuin genieten. We ontvangen regelmatig (groepjes) gasten. Bij georganiseerde activiteiten als Cultuur bij je Buur, Open-Tuinen-dag, een sponsor-fietstocht (die een heel mooi bedrag heeft opgeleverd voor de aanschaf van een schuurtje), een netwerkbijeenkomst van de Gemeente Apeldoorn, maar ook een groepje bewoners van woonzorgcomplex Berkenhove, een architectuur-gezelschap en buurtjes die kervel komen halen voor de kruutmoes of gewoon een praatje komen maken.
Foto: Kardoen (verwant aan artisjok)
Educatie
Het zomerprogramma was eens niet alleen voor kids maar voor iedereen tussen de 5 en 99 jaar. Dit leverde een mix op van kinderen met hun ouders en een paar dames uit een taalklasje. Samen hebben we gespeurd, geproefd, geroken en ook gewerkt in de tuin. En van alles kunnen leren over composteren.
De samenstelling van de groep gaf extra energie aan het programma: kinderen en ouders namen afwisselend de leiding en de dames van het taalklasje hadden geen enkel probleem om met (vooral) de kinderen te communiceren.
Rond de herfstvakantie wordt een volgende reeks ‘workshops’ gepland. Via onze facebook-pagina laten we weten voor wie, wat en wanneer…
Bezoek aan de tuin
Mocht u onze tuin eens willen bezoeken: de poort is altijd open! Voor een praatje en/of een bakje koffie of thee kunt u op woensdag of donderdagochtend bij ons terecht: onze vrijwilligers zijn dan zeker aanwezig. Maar er staan ook nog een paar activiteiten gepland: we doen mee met burendag, lunch-challenge en theetuinen. Genoeg kans om eens kennis te komen maken met de tuin en met ons, de vrijwilligers van Moestuin Havenpark.
De nachten zijn nog fris, maar het groeiseizoen is ook dit jaar weer lekker vroeg begonnen. En dat kun je goed zien in de tuin. Alle fruitbomen staan prachtig in bloei, de groenten schieten uit de grond. De koepel van fietswielen, waar we de pompoenen in kweken, heeft een nieuw plekje gekregen. In de vijver krioelt het van de kikkervisjes. De mussen zijn de nestjes aan het klaarmaken voor een nieuwe generatie. En alle vrijwilligers zijn weer lekker buiten aan de slag…
Met NL-doet hebben we de paden van een nieuwe laag houtsnippers voorzien. Ondanks de regen hebben we de 4 kuub binnen een paar uur tijd weten te verwerken. Daarbij geholpen door 4 extra paar handen. ‘Vele handen maken het werk licht’ klopt nog steeds.
Educatie
Naast de vrijwilligers hebben we ook weer vier woensdagmiddagen tijd besteed aan het educatieve programma waarmee we afgelopen jaar zijn gestart. Voor de tweede keer konden kinderen (tussen 7 en 11 jaar) mee op expeditie in onze moestuin. Een actieve manier om deze jeugdigen kennis te laten maken met de tuin en tuinieren. Het plezier dat ze uitstralen en het enthousiasme waarmee ze aan de slag zijn gegaan in hun eigen stukje van de tuin, zijn heel motiverend.
We gaan het programma dit jaar nog twee keer aanbieden: in de zomer en het vroege najaar. Zodra de datums bekend zijn, zal dit op onze facebook-pagina worden vermeld.
Zinder-festival / sponsor-fietstocht
Op zaterdag 30 mei organiseert de Protestantse Gemeente van Apeldoorn (PGA) een sponsor-fietstocht langs de 10 aangesloten kerken en onze moestuin. Bij een aantal kerken worden activiteiten georganiseerd (fietsen door de kerk, je fiets laten zegenen etc) of wordt iets te drinken aangeboden. Deelnemers kunnen kiezen uit twee afstanden: 10 of 25 kilometer. De opbrengst van deze actie komt ten goede aan onze moestuin en zal worden besteedt aan een (afsluitbare) werkplaats om ons gereedschap op te kunnen slaan.
Waarom wij? Deze kerken organiseren jaarlijks het Zinderfestival, een één of tweedaags inspiratie evenement met dit jaar als thema ‘Schepping’ en het motto Zinderend Groen. En dat biedt onze tuin natuurlijk!
Op onze facebook-pagina wordt een flyer van het Zinder-festival geplaatst. Maar natuurlijk kun je ook bij de aangesloten kerken zelf terecht voor meer informatie.
Fiets mee of sponsor een fietser!!
Stichting Moestuin Havenpark Centrum Apeldoorn
In november 2025 zijn we naar de notaris geweest om de statuten van een nieuwe stichting te ondertekenen. De stichting vormt vanaf nu een formeel/juridisch aanspreekpunt voor organisaties als de Gemeente Apeldoorn. Onze belangrijkste motivatie. Het bestuur van de stichting wordt gevormd door een voorzitter (een bestuurslid van Groei & Bloei), ter zijde gestaan door twee bestuursleden (vrijwilligers van de Moestuin). Dat Groei & Bloei de voorzitter levert voor de stichting heeft een historische en praktische achtergrond: door Groei&Bloei is project Moestuin Havenpark in 2015 opgestart en door de jaren heen hebben verschillende (bestuurs-)leden van de vereniging ons met raad en daad bijgestaan. Met dat voorzitterschap wordt de onderlinge band nog verstevigd. De oprichting van de stichting heeft geen invloed op onze bezigheden in de moestuin. We gaan gewoon door met biologisch tuinieren, composteren en al het andere waar we wekelijks druk mee zijn.
Educatie
In oktober hebben we een pilot gedraaid van vier ‘workshops’ met kids. De deelnemertjes hebben kennis gemaakt met de moestuin en wat moestuinieren eigenlijk betekent. Zo hebben ze naar nuttige beestjes gekeken, gezien hoe verschillende groenten en fruit van een zaadje uitgroeit tot iets lekkers, helpen composteren, zijn aan de slag gegaan in een afgebakend stukje van de tuin en uiteraard hebben ze mogen oogsten. Omdat het een pilot betrof is er ook aandacht besteed aan evaluatie. De verschillende leerpunten, vooral organisatorisch, worden uiteraard meegenomen in het vervolg. Hopelijk krijgen we altijd zulke enthousiaste deelnemers als deze eerste keer!
Werk in de moestuin
De winter nadert. Behalve een aantal winterharde groenten hebben we de oogst binnen en bereiden we de tuin voor op het koude seizoen. Dat betekent dat we de meeste bedden leeghalen, het groenafval composteren of als bodembedekking uitstrooien, snoeien en wat planten als winterrogge en Phaecelia zaaien om die in het voorjaar als extra voeding aan de bodem terug te geven. Vanwege rioleringswerkzaamheden aan het begin van het jaar, hebben we toen een flink aantal planten en struiken tijdelijk opgepot en ingekuild. De opgepotte planten en struiken hebben onlangs eindelijk weer een eigen plek in de tuin gekregen. Grotere struiken en bomen, die net buiten de tuin waren ingekuild, moeten nog worden herplaatst. Helaas hebben ze niet allemaal de gedwongen verplaatsing overleefd. Met de actie 'Boompje erbij' hebben we echter een 10-tal nieuwe fruitbomen binnen weten te halen, gedoneerd door vrijwilligers die zelf geen gebruik van dit gemeentelijk initiatief willen of kunnen maken. In de winter zitten we overigens niet stil. De compostbakken moeten vervangen worden, we proberen een nieuwe kas te krijgen en te plaatsen en natuurlijk plannen maken over wat we willen gaan oogsten. Al snel gaan we binnen voorzaaien om, zodra het weer dat toelaat, buiten te kunnen planten. Als het voorjaar net zo mooi wordt als in 2025, kunnen we er niet vroeg genoeg mee beginnen!
Misschien vraagt u zich af waar is dit nu weer, misschien weet u al dat aan deze straat de "MOESTUIN HAVENPARK" is gevestigd.
Misschien komt u er op een wandeling in de omgeving van het kanaal en de "Freulebrug” wel eens langs en staat u verbaasd over deze groenten- en bloementuin in hartje centrum van Apeldoorn. Ik zou zeggen: loop er niet alleen maar langs, maar stap er ook eens naar binnen. Op woensdagmorgen zijn er altijd wel een paar vrijwilligers die het leuk vinden om u iets te vertellen over het wel en wee van deze tuin.
Over vertellen gesproken.... In de tuin is, na een toch wel warme zomer, het najaar weer aangebroken. Tijd om te oogsten! Tijd om terug te kijken op de opgedane ervaringen van de afgelopen periode.
Na de grote bodemsanering van vorig jaar is dit het eerste jaar dat in de tuin de seizoenen weer volledig zijn afgewerkt. Dit is ook een jaar geweest dat om ons heen een nieuw stadsdeel is gebouwd en hebben de nieuwe bewoners hun plek gevonden. Een jaar van experimenten, een jaar van uitproberen, van verbazing en van mislukken, kortom het opdoen van ervaringen om daar weer van te leren. Er is een tunnelkas neergezet, die het mogelijk heeft gemaakt om verschillende soorten tomaten te kweken, ook de paprika's in vele soorten en maten, vonden het wat prettig in deze"sauna". Maar niet alleen de groente was blij met deze plek, ook diverse passanten hebben door middel van vernieling van de overkapping een warme slaapplek gevonden. Dat onze inspanningen "vruchten" voortbrengen is wel zeker, ze zijn soms vlugger verdwenen dan door ons geoogst. Genoeg "droeftoeterij"!! Het is herfst en na de toch wel warme en droge zomer begon ook de herfst met het verbreken van een paar warmterecords. Ik kan u verzekeren dat onze sperziebonen (van diverse rassen), de spek- en snijbonen mij goed hebben gesmaakt. Als u nieuwsgierig bent of dat echt wel klopt: kom langs op woensdagmorgen en kijk wat er in de aanbieding is en drink een kop koffie met ons mee. Een andere zaak die in de belangstelling staat is het terrein tussen de moestuin en de Korte Molenstraat, een veld met "wilde" planten en bloemen. Naar aanleiding van opmerkingen en aanbevelingen van een aantal buurtbewoners over het aanzicht en onderhoud, heeft er een gesprek plaats gevonden met de vertegenwoordigers van de verantwoordelijke afdeling van onze gemeente. Afgesproken is dat dit "kleinste natuurgebied" in het centrum van Apeldoorn zal blijven bestaan en dat de vrijwilligers van de moestuin de enigszins onstuimige wildgroei in toom zullen proberen te houden. Nu we het over wildgroei hebben, ook op de tuin is het een voortdurende strijd tegen de soms woekerende wilde planten. Bijvoet, duizendblad, knopkruit, kruipende boterbloemen, kweekgras enz. Te veel om op te noemen. Inmiddels gaan de activiteiten van de moestuin gewoon door. Op zaterdag 26 oktober was er het burendag/oogstfeest, een zonnige en geslaagde bijeenkomst waar toch nog veel belangstellenden even met ons kwamen kennismaken onder het genot van een vrolijk muziekje, een hapje en een drankje. Het was ook leuk om eens kennis te maken met onze nieuwe buren en hen te vertellen van onze "avonturen" in de moestuin. En we zien dat dan ook terug in de zakken en zakjes met GFT afval die woensdags voor onze compostbakken staan. Ook stappen zij binnen voor een korte groet of een klein praatje "over de haag". Op diverse perceeltjes is winterrogge ingezaaid als groenbemesting voor het volgende tuinseizoen. Onze bessenstruiken zijn verplaatst naar een aan te leggen voedselbos(je). Besprekingen over het tuinplan voor het komende seizoen komen op gang. Nu de winter is begonnen rest mij niets anders dan u en uwen een feestelijke en warme december maand toe te wensen namens alle vrijwilligers van de moestuin. Wij hopen u volgend jaar in goede gezondheid een keer in "ut huusie" te mogen ontvangen.
Gerrit Langenberg (avonturier in`Natuurgebied Korte Molenstraat")
Bijdrage, zomeravonden, kinderactiviteiten en vijvers
Het moestuinproject heeft onlangs een aardige financiële toelage ontvangen van een leverancier van de gemeente. Leveranciers worden gestimuleerd om een klein gedeelte van hun behaalde omzet/winst te doneren aan een project in Apeldoorn. En ons project is dit jaar de gelukkige. We gaan het geld o.a. aanwenden om een minibieb te realiseren waar buurtbewoners boeken kunnen lenen, krijgen/geven. We willen ook activiteiten ontwikkelen bij de minibieb zoals voorleesmiddag/avond, boekbespreking enzovoorts.
We zijn bezig culturele of muzikale zomeravondbijeenkomsten te organiseren voor de buurtbewoners. Het streven is om in de zomer, om de 14 dagen, een activiteit in de moestuin te houden.
Stimenz organiseert om de 2 weken een kinderactiviteit in de moestuin. Steeds met een ander thema. Het is bedoeld voor kinderen uit de buurt.
Ook voor de moestuin is het een heel droog voorjaar. De jonge, net gezaaide, groenteplantjes hebben zeker wat zorg, lees water, nodig. Ook beschermen we ze met een tunnel van nylondoek, tegen vraatzuchtige duiven, slakken en zo meer.
We hebben 2, gekregen dus hergebruikte, prefab vijvers ingegraven. 1 grote en 1 kleine. We zijn nu bezig hier een biologisch evenwicht te laten ontstaan hetgeen al aardig lukt. Het idee is om zo de biodiversiteit in de moestuin te vergroten. Het is inmiddels een geliefde bad/drinkplaats geworden voor veel vogels. Ook honingbijen uit kasten bovenop het gebouw “De Ambacht”, voorheen gebouw “tot 2021”, komen water halen om het volk in de kasten te koelen en te laven.
De meeste fruitbomen (ong. 100 stuks) zijn nu uitgebloeid. Het lijkt een prima oogst te worden.
Mart Nederhof
Zaaien Oogsten en een Ledenmiddag
In de moestuin in het Havenpark is de zomer een drukke tijd. Er wordt nog steeds gezaaid maar er kan ook al geoogst worden.
En met de droogte van de afgelopen tijd is het water geven een extra taak want als er jonge plantjes net boven de grond staan is de brandende zon een bedreiging. En dat is niet alles. Ook hongerige houtduiven en vraatlustige slakken bedreigen de jonge zaailingen. Daarom bouwen we meestal een tunnel boven het zaaibed van elektriciteitsbuis en vitragedoek en wordt er regelmatig water gegeven. Als de plantjes dan groter gegroeid zijn kan de tunnel er meestal weer af en redden de planten zich wel. Behalve bij koolplanten zoals bloemkool, broccoli en rode kool kan dat niet want daar ligt het koolwitje op de loer. Een vlinder die zijn eitjes legt op de bladeren, daar komen rupsen uit en die vreten de plant in de kortste keren kaal.
Zo heeft de tuin ook in de zomer veel zorg nodig en die kunnen we geven omdat we een aantal toegewijde vrijwilligers hebben en daar zijn we heel dankbaar voor.
Vanuit Stimenz worden er veel activiteiten georganiseerd in de moestuin. Zo hadden we 7 zomerse woensdagavonden waar steeds iets anders te doen was zoals jam maken met kinderen, een lezing over groente door een gids van het openluchtmuseum in Arnhem en een avond met live harp en gitaar muziek. De toegang was gratis en ook de koffie en thee.
In september organiseerde wij van Groei & Bloei Apeldoorn een gezellige zomermiddag in de moestuin voor G & B leden. Er was koffie en thee met lekkers, rondleidingen, verloting en als afsluiting lekkere hapjes en drankjes verzorgd door restaurant Heerlijk Lokaal. En heel gezellige middag.
Verder zijn we bezig met de voorbereidingen voor een minibieb. Daarvoor werken we samen met Aventus en wel een klas “Ontwerpen” en een klas “Meubelmaken”. Dit prachtige samenwerkingsverband gaat er ongetwijfeld voor zorgen dat er een prachtig werkstuk in de tuin komt te staan.
Mart Nederhof.
